Beyin Tümörü Ameliyatında En Son Teknoloji

 

                                                                                                                    Prof. Dr. Semih Keskil 

    Beyin tümör ameliyatı ve omurilik tümörü ameliyatında amaç genellikle, tümör kütlesini küçültüp çevredeki sinir sistemine yaptığı baskıyı azaltmaktır. Böylece tümör hücre sayısı azaltılarak, kemoterapi yani ilaçlar ile yapılan ve/veya radyoterapi yani yüksek enerjili parçacıklarla yapılan tedavilerin başarılı olma şansı artırılır. Beyin tümörünün ve omurilik tümörünün tam anlamıyla tedavi edilmesi çoğu zaman mümkün olmasa da, en azından hastanın yaşam kalitesinin korunması ve hayatta kalma süresinin uzatılması söz konusudur.

    Beyin tümörü ameliyatları ve omurilik tümörü ameliyatları, tüm ameliyatlar arasında en tehlikeli olanlardır. Zorluk ameliyatın beyin ve omurilik üzerinde yani sadece kalp gibi kıpırdayan veya ciğer gibi çok kanayan bir organda değil de; düşünen, konuşan, akıl yürüten, icat yapan ve hatta ameliyat yapan bir organda yapılıyor olmasından kaynaklanır. Üstelik bu organ adeta su muhallebisi kıvamındadır. Bu nedenle beyin tümör ameliyatları ve omurilik tümörü ameliyatları saatler sürmekte, beyin cerrahları diğer cerrahlara göre çok daha zor yetişmekte ve de yüksek teknolojiye sahip çok pahalı cihazlar kullanılmaktadır. 

    Nöronavigasyon sistemiyle ameliyat öncesi elde edilen görüntüler ameliyathanede canlı ve 3 boyutlu olarak sanal ortamda yeniden oluşturulup, beyin cerrahının o an beynin veya omuriliğin neresine dokunmakta olduğunu ekranda görebilmesi sağlanmakta; ultrasonik aspiratör cihazıyla ses dalgaları kulllanarak sadece tümör dokusunun parçalanması ama normal beyin doku ve damarlarının zarar görmemesi sağlanarak tümör adeta beyne el sürmeden çıkarılabilmekte; cerrahın görüşünü kırk kat artıran ameliyat mikroskopları ve özel boyalar yardımı ile tabiri caizse tümör hücreleri tek tek temizlenebilmekte; endoskoplar sayesinde köşelerin arkası görülebilmekte; ameliyathanede kullanılan ultrasonografi ve tomografi cihazları sayesinde ameliyat sırasında tümördeki değişiklikler görüntülenmekte; nöromonitörizasyonla sinir sistemine ameliyat sırasında verilen zarar anında tespit edilebilmekte; yani modern tıp sayesinde günümüzde beyin ameliyatları ve omurilik ameliyatları yüksek başarı oranı ile yapılabilmektedir. 

    Alet işler, el övünür...

Gıda endüstrisi sağlıksız ürünlerinin promosyonu için Covid-19 salgınından bile faydalanıyor

 

                                                                                                        Prof. Dr. Mehmet Emin Korkmaz  

Dünyanın dört bir yanında “sağlıksız” ürün pazarlayan şirketler, Covid-19 salgınını ticari kazanç için değerlendirerek, toplumların sağlığını uzun vadede tehdit ediyorlar.

Hazır gıda, alkol, tütün, abur cubur, bebek sütü formülü ve fosil yakıt ticareti yapan firmalar, markalarını parlatmak, etki oluşturmak ve stratejik çıkarlarını ilerletmek için korona virüsü krizi gibi bir trajediyi bile fırsat bilmiş durumda. Hükümetler karantina önlemleri ve benzeri kısıtlamaları uyguladıkça, işlenmiş yiyecek ve içecek üreticileri ürünlerini temel tedarik zincirinin bir parçası olarak sınıflandırmak için kampanya yaptılar, satış vergilerinde indirim istediler. Şirketler sosyal mesafeye odaklanarak, reklam alanı olarak yüz maskelerini kullanan ve marka görüntülerini çevrimiçi video iletişim platformlarına ekleyen ürün promosyonları geliştirdiler. İtibar ve meşruiyetlerini artırmak için hükümetler, Birleşmiş Milletler programları ve Kızıl Haç gibi sivil yardım kuruluşları ile ortaklıkları ve işbirliklerini güçlendirmeye çalıştılar. 

NCD Alliance'ın raporu göz açıcı nitelikte. Bu projede araştırmacılar, 94 ülkede, 2020 yılının Mayıs ve Temmuz ayları arasında şirket faaliyetlerini analiz etmiş. Bulguları çarpıcı. Bu rapordan aldığım bazı örnekleri sizlerle paylaşmak isterim:

• Brezilya'da bira üreticisi Karsten, logosunu bir çift akciğere benzeyecek şekilde uyarladı ve "İyi bira hava gibidir: onsuz yaşayamazsınız" sloganını ekleyerek tüketicileri Karsten ile hayatta kalmak için üç adımı takip etmeye teşvik etti: "İzolasyon uygulayın, dezenfektan kullanın ve eğlenmek için bira için." 
• Burger King, oyunlaştırma ve konum belirleme uygulamalarıyla birçok ülkede pazarlamasını geliştirdi ve “evde kalırsanız bedava burger ile ödüllendireceğiz” kampanyası yaptı. Açıklamaları göz yaşartıcıydı: “İnsanların hayatlarının bir parçası olmak istiyoruz.” 
• ABD'de McDonalds, ilk müdahale ekiplerindeki sağlık çalışanlarına eğer satın aldıkları menü ile bir selfie paylaşırlarsa ücretsiz "teşekkür" yemeği önerdi. 
• Güney Afrika'da Coca-Cola, bir obezite bakım merkezi de dâhil olmak üzere yerel sağlık merkezlerine "soğuk içecekler" bağışladı. 

Aynı rapor, Nestlé, McDonalds, McCain, Burger King, KFC, Heineken, Kingfisher ve Diageo gibi büyüklerin ve bunların dışında yüzlerce küçük şirketin salgından yararlanmak için benzer reklam faaliyetinde bulunduğunu bildiriyor. Muhtemelen raporda yazılanlar "buzdağının görünen ucu" olarak değerlendirilmelidir.

Taktikleri şöyle özetlenebilir: Sağlıksız, paketlenmiş ultra işlenmiş yiyecek ve içecekleri bağışlayarak, artan sosyal ihtiyaçlar ve ekonomik zorluklarla mücadele eden düşük gelirli ülkelerdeki savunmasız nüfuslar için gıda ihtiyacına cevap veriyor görünüyorlar. Sağlıksız ürünlerini hayır işlerine bağlayan pazarlama kampanyaları yapıyorlar. Abur cubur tüketimini artırmak için nostaljiye ve duygulara hitap eden mesajlar kullanarak sağlıksız ürünlerinin vazgeçilmez olduğunu söylüyorlar.

Mesajlarını iletmek için pandemiye özel pazarlama kampanyaları ve gösteriler organize ederek, sosyal sorumluluk ve hayırseverlik programları düzenleyerek ve hükümetler ve sivil toplum kuruluşları ile ortaklıklar yaparak uygun politika ortamlarını şekillendirmeye çalışıyorlar. Yaptıklarından utanma diye bir şey yok. Örneğin, hazır gıda markaları etiketlerini "sağlık kahramanlarına teşekkür ederiz" şeklinde değiştiriyor, kendilerini ve çalışanlarını pandemi bağlamının “kahramanları” olarak öne çıkarıyorlar. Bazıları ise konuya daha küresel yaklaşıp, fakir ülkelerin yetersiz finanse edilen kamu hizmetlerini desteklediklerini söylüyor. 

Hazır gıda endüstrisinin ürünleri, işlenmiş gıda ve şekerli içecekler, şişmanlık, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, yetersiz beslenme gibi sorunlara yol açıyor. Bu sorunlar da halihazırda insanları en çok öldüren ve sakat bırakan durumlar. Ürünleri, topluca bulaşıcı olmayan hastalıklar olarak adlandırılan bu hastalıkların gelişimini artıran ve insanları pandemi altında daha fazla acı çekme riskine sokan şirketlerin kendilerini kahraman olarak nitelemesi ürkütücü bir ironi. 

Hükümetler ve düzenleyiciler sert bir yanıt vermek zorundadır. Öncelikle yapılması gereken sağlıklı beslenmemin tanımlanması ve ürün etiketleme ve tanıtımında katı uygulamalara izin veren yasal düzenlemenin çıkartılmasıdır. Gıda endüstrisinin reklam ve pazarlama çabaları kısıtlanmalıdır.

Ancak bu da yeterli olmayacaktır. Bilgi kirliliğinin çok yaygın olduğu bir çağın belki de en kırılgan dönemindeyiz. Pek çoğumuz değişen şartlara uyum sağlamakta zorlanıyoruz ve büyük ihtimalle geleceğe dair kaygılıyız. Kaygılarımız, doğru ile yanlışı ayırt etme becerimizi tehdit ediyor. Biz tüketicilerin bu durumunu gözlemleyebilen, küresel ekonomik buhranda kaybedecek çok şeyi olan büyük şirketlerin, kazanç için her şeyi yapabileceklerini unutmamalıyız. Pandemiye ilişkin kamu bilincini ve korkularını kullanan bu firmalarla etkin mücadele edilmelidir. Düzenlemeleri engellemek veya zayıflatmak ve vergi politikalarını kendi çıkarlarına göre şekillendirmek gayretleri, sivil toplum kuruluşları ile birlikte çalışılarak kamuoyuna duyurulmalıdır. Aksi takdirde toplumlar tek yönlü bir beyin yıkama faaliyeti ile karşı karşıya kalacaktır.

NCD Alliance. Signalling virtue, promoting harm: unhealthy commodity industries and covid-19. 10 Sep 2020.

*Prof. Dâhiliye ve Kardiyoloji Uzmanı, https://drmehmeteminkorkmaz.com 

Ocak 2022 Tıptaki 10 Yeni Güncel Bilgi

 

                                                                                       Prof. Dr. Burçak Kayhan

1. IBS (İrritabl Bağırsak Sendrom)’lu çocuklarda  plasebolar ağrıyı azaltmaktadır.
2. Bugün karın içindeki kanserlerin tespiti Endosonografi ile çok kolaylaştı. Endosonografi radyasyon riski yaratmamaktadır. Aynı zamanda kanserin doğru tedavisine ışık tutmaktadır.
3. Gebelik sırasında diyabet ortaya çıkan kadınlarda, ileriki yıllarda kardiyovasküler hastalık riski artmaktadır.
4. Gebelikte şekersiz sakız çiğnemek erken doğumu azalttığına dair bir çalışma yapılmıştır.
5. Covid sırasında ortaya çıkan beyin değişikleri, Alzheimerla uyumlu bulunmuştur.
6. Evde beslenen hamsterlardan (bir çeşit kemirgen), bizlere Covid bulaşabilmektedir.
7. Menapozal horman tedavilerinde kombine formülasyonlar ve oral kullanım safra kesesi kanseri  riskini arttırırken, sadece östrojen içeren formülasyonlar ise kolonjio kanser riskini azaltmaktadır. Menapozal hormon tedavisinde formülasyon ve uygulama yoluna karar verirken çok dikkatli olunmalıdır!
8. Orta yaş döneminde (≥ 55 yaş) 2 veya daha fazla kronik hastalığa sahipseniz, ilerleyen yıllarda demans olma olasılığı riskiniz artmaktadır.
9. Hiperseksüel bozukluğu olan erkeklerde, oksitosin seviyesi yüksek bulunmuştur.
10. Erkeklerde alkol metabolizmasında 2 genetik varyantın olması, özafagus kanser riskini azaltabilmektedir.

Normal Basınçlı Hidrosefali nedir? Belirtileri nelerdir? Hangi yaşlarda görülür? Tanısı nasıl konur? Nasıl tedavi edilir?

 

                                                                                                                    Prof. Dr. Semih Keskil

Normal basınçlı hidrosefali; Alzheimer ve demans (bunama) ile sıkça karıştırılan bir hastalık olup diğerlerinden farklı olarak; kronik ve umutsuz bir hastalık olmayıp tedavisi mümkün bir hastalıktır. Normalde beynin içerisindeki su odacıklarında ve beynin etrafında bulunan ‘Beyin-omurilik sıvısı’ sürekli bir üretim ve emilim döngüsü ile dengededir. İlerleyen yaşla birlikte beynin küçülmesi sonucu beynin su odacıklarında normalden fazla miktarda beyin-omurilik sıvısı birikebilir. Sıklıkla altmışlı yaşlardan itibaren görülen bu hastalık; yakın zamandaki olayları unutma şeklinde bir hafıza kaybı, küçük ve sık adımlarla yürüme, merdiven çıkmakta zorlanma, dengeyi sağlayamama, idrar kaçırma gibi şikayetlerle kendini gösterir. Tedavisi beyin cerrahı tarafından yapılır. 

Bu gibi şikayetler ile başvuran hasta veya hasta yakınlarından şikayetleri ayrıntılı olarak dinlenir.  Hasta detaylı bir fiziki muayeneden geçirilir,  yürüyüşü ve yürürken dengesini sağlayıp sağlayamadığı değerlendirilir. Bir takım hafıza testleri uygulanır. Beyin MR’ı ya da Beyin Tomografisi çekilerek ventrikül boyutlarına bakılır. Gerekli hallerde; beyin-omurilik sıvısının akımını ölçmeye yönelik olan BOS Akım MR’ı çekilebilir. Bu tetkikler sonucunda Normal Basınçlı Hidrosefali olabileceği düşünülen hastaların belinden az miktarda Beyin-Omurilik sıvısı alınır, birkaç saat sonrasında hastanın yürümesi istenerek işlem öncesine göre yürüyüşünde ve dengesinde düzelme olup olmadığına bakılır. Kliniğinde düzelme olan hastada Normal Basınçlı Hidrosefali tanısı konur. Tedavisi cerrahidir. 

En iyi beyin tümörü ameliyatı, en iyi bel fıtığı ameliyatı, en iyi boyun fıtığı ameliyatı için nasıl ki en iyi beyin cerrahını arıyorsak, her şeyden önce bu hastalığın doğru teşhis edilebilmesi ve cerrahisi için de bu alanda uzman en iyi beyin cerrahına başvurmak gerekir. 

Ameliyatında; beyin ventriküllerinden hastanın karın boşluğuna uzanarak fazla miktarda biriken beyin-omurilik sıvısını boşaltacak ‘şant’ adındaki silikon yapıda ince bir tüp sistemi, dışarıdan görülmeyecek şekilde cilt altından yerleştirilir. Bu hastalarda bu cihazın genellikle ayarlanabilir olanı tercih edilir, böylece hastanın klinik durumuna göre rutin kontrollerde şant ayar cihazı vasıtasıyla birkaç saniye içinde hasta için en uygun ayara getirilebilir. 

Ankara beyin cerrahi camiasında; bu operasyonu en iyi ameliyathane en iyi yoğun bakım şartlarına sahip merkezlerde gerçekleştirebilecek deneyimli beyin cerrahi uzmanları bulunmaktadır. 

Normal basınçlı hidrosefali, teşhisi konulamadığı zaman hastanın gereksiz yere yıllarca Alzheimer tedavisi almasına ve buna rağmen şikayetlerinde hiçbir düzelme olmamasına neden olmakla birlikte, doğru teşhis edilebilmesi ve cerrahisinin uzman kişilerce yapılması durumunda hastaya yaşamını mucize şekilde  yeniden kazandıran, tedavisinin sonuçları oldukça yüz güldürücü bir hastalıktır. Bu sebeple, her unutkanlık tablosunu yaşlılığa ve Alzheimer gibi hastalıklara bağlamadan önce bir kez de bir beyin cerrahının kapısını çalmaktan çekinmeyin.

Hipofiz

 

                                                                                                                    Prof. Dr. Semih Keskil 

    Beynin tam ortasında yer alan bu çok küçük boyutlardaki organ vücudunuzdaki tüm salgı bezlerini kontrol eden bir orkestra şefi gibi çalışır. Hipofiz bezinin işlevlerini değerlendirmek için yapılacak kan tetkiklerinde yani hormon ölçümlerinde görülecek bazı bozukluklar sonrasında, doktorunuz sizden bir hipofiz MR isteyebilecektir. Bu MR incelemesinde ortaya çıkacak bir hipofiz adenomu ise verilecek ilaçlarla küçültülemezse, o zaman da beyin cerrahınız tarafından genellikle burundan girilerek yapılan bir endoskopik ameliyatla çıkarılabilir. Yani beyin ameliyatı olmadan, sadece burundan hipofiz ameliyatı yapılabılır.

Haz Ve Mutluluk Üzerine!

 

                                                                                                            Prof. Dr. Mehmet Emin Korkmaz            

Şeker, aşırı yemek, alkol, tütün, sosyal medya, video oyunları, öz tatmin, mutluluk için engeldir. Haz da mutluluk da iyi hissettirir bu yüzden insanlar ikisini karıştırma eğilimindedir. 

Oysa önemli farkları vardır;

1) Haz kısa, mutluluk uzun sürelidir.

2) Haz bedensel, mutluluk zihinseldir.

3) Haz almaktır, mutluluk vermektir.

4) Haz tek başına deneyimlenir, mutluluk sosyal ortamlarda birlikte sağlanır.

5) Haz maddeler ile sağlanabilir (şeker, alkol, ilaç), mutluluk sağlanamaz.

Şimdi biraz da işin kimyasına bakalım. Haz duygusu dopamine, mutluluk seratonine bağlıdır. Her ikisi de beyinde sinir iletisinde aracı moleküllerdir. Dopamin sinirleri uyararak, seratonin ise bazı bölgeleri baskılayarak etkir. Hazzın yarattığı sorun da tam buradan, dopaminin bu özelliğinden başlar. Aşırı dopamin nöronları (sinir hücreleri) öldürür. Yavaş bir tempoda kronik aşı uyarı sonucu sinir hücresi ölümü gerçekleşir. Diğer sorun dopaminin bağımlılık yapmasıdır. Haz arayışı tekrar eden uyarılara, hep daha fazlasını aramaya yol açar. Bunun adı da bağımlılıktır. Seratonin de bu sorun yoktur. Seratonin tatmin duygusu, mutluluk yaratır. Aşırı mutluluk diye bir kavram yoktur. Olsa bile aşırı mutluluktan ölünmez. Beyinde dopamin fazlalığının diğer bir istenmeyen yan etkisi ise dopaminin seratonini azaltmasından kaynaklanır. Bu kimyasal etkinin biyolojik sonucu mutsuzluktur. Yani haz arayışı mutsuzluğa yol açmaktadır.

#haz #mutluluk #seratonin #dopamin  

Dahiliye'de 10 Yeni Bilgi

 

                                                                                                                    Prof. Dr. Burçak Kayhan

1- Covid-19 da gerçek koruyucu antikor (savunma hücre) titresi  tam olarak bilinmemektedir. Fakat çalışmalar normal Covide karşı 1/400 titrenin koruyucu olduğunu, delta varyantındada  1/100’ ün ancak koruyuculuksağladığı gözlemlenmiştir. 

2- Oyun amaçlı takılan sanal gerçeklik gözlükleri görme bozukluğu olan çocuklarda faydalı olduğu gözlemlenmiştir. 

3- ABD ‘de  5-11 yaş grubu için Phizer-Biontech Covid-19 aşısı hazırlanmaktadır. Böylece bu aşı çocuklara uygun üretilmiş olacaktır. 

4- Hemodiyaliz hastalarında florakinolan grubu antibiyotikler aşırı kilolu hastalarda ani kalp krizine bağlı ölüme sebep olmaktadır. 

5- Obezite de Liroglutid  (Saxenda) tedavisi kullanım kolaylığı sebebiyle  ciddi kilo verilmesine yardımcı olmaktadır. 

6- Obezite de endoskopla yapılan mide botoxu tedavisi endosonograf aracılığıyla yapıldığında başarı belirgin düzeyde artmaktadır. 

7- Sebebi belli olmayan makat kaşıntılarında intradermal yapılan metilen mavisi sinir blokajı yoluyla kaşıntıyı durdurmaktadır. 

8- Menapoz sonrasında kadınlarda iç organ çevresi  yağlanmalar ırklara göre değişmektedir; Menapozda japon ve beyazlarda kardiometabolik riski artıran iç organ yağlanması artarken, zencilerde azalmaktadır.

9- Erken meme kanserinde CDK  4/6’nın engellenmesi kanser aleyhine fayda göstermektedir.

10- Musse endoskopik reflü  tedavileri sayesinde ağızdan girilerek ciltte delik açmadan yapılabilir bir endoskopik tedavidir.