İç Hastalıklarında Yeni Bilgiler Ağustos 2022

 

                                                                                                       Prof. Dr. Burçak Kayhan 

1. Tatil döneminde açık arazide kamp yapan doğayla iç içe olanlar, Shigella ve Norwalk virüsüne bağlı akut gastroenterit riskine sahipler. Zira hayvan dışkısıyla temas etmiş sulardan dezenfeksiyonsuz içerlerse enfeksiyon kaçınılmaz olmaktadır. 
2. Norveç’te yapılan bir çalışmada covidden kurtulmuş, covid olduğu dönemde şiddetli kalp yetmezliği yaşamış kişilerde, ileri dönemde herhangi bir kalp problemi kalıcı olarak izlenmemiştir. 
3. Uzmanlara göre aşırı sıcaklarda ısınmaya bağlı, kişilerin mental ve fiziksel sağlığı çok olumsuz etkilenmektedir. ABD’ de her yıl 30 çocuk sıcak havada arabada unutulmaya bağlı öldüğü bildirilmektedir.
4. Hedefe yönelik yeni bir tedavi FDA tarafından kabul edildi. Metastaz yapmış meme kanserinde low-HER2 alt  tipine yönelik ilacın başarısı gösterildi. Bu da kötü huylu meme kanserinin tedavisinde yeni umutların doğmasını sağladı. 
5. Otopsi verilerine göre Amerikan Futbolu oynayan futbolcularda kronik travmatik ansefalopatik  bulgular bulunmuştur. Bunun en önemli sebebi, tekrarlayıcı kafa darbeleridir. Bu bulgular boks ve kick boks maçlarına katılanlarda da izlenmektedir. 
6. Covid’e bağlı tat ve koku duyu kaybı 2 yıl içinde yerine gelmektedir. İtalya’daki çalışmada tat ve koku duyusunu covide bağlı kaybedenlerin %88’i 2 yıl içinde iyileşmektedir.
7. 4000 isveçli erişkin diabetli hastanın kanındaki prostasın konsantrasyonuna göre ileride kansere bağlı ölüm riskinin olup olmayacağı gösterildi. Kanda prostasın’in 2 kat artması, kanserden ölüm riskini artırmaktadır.
8. Kalın bağırsak ameliyatında,ince bağırsakların da cerrahiye maruz kalması sonrası ortaya çıkan kısa bağırsak sendromunda ,kilo kaybı, diyare, dehidtratasyon, malnutrisyon sonucu emilim bozukluğuna bağlı düşkünlük oluşmaktadır.
9. Son çalışmalara göre Crohn hastalığında en iyi ilacın interlökin-23 blokerleri olduğu düşünülmektedir. 
10. Yaşlı erişkinlerde düzenli spor  kognitif ve mental yapıyı geliştirmektedir.

2022 Dahiliye de 10 Yeni Bilgi

 

                                                                                       Prof. Dr. Burçak Kayhan 

1. Covid pandemisinin bütün dünyada bir çok probleme yol açtığı bilinmektedir. Bunlardan bir tanesi de ; insanların pandemi sırasında evlerinde izole edilmeleri sonucunda alkol tüketiminde belirgin artış olduğu teğit edilmiştir. 
2. Karaciğer hastalıkları sonucu karaciğer fibrozisi gelişen hastada covid aşısına yanıt düşük olmaktadır. Karaciğer nakli olmuş hastalardaysa covid aşısına olumlu cevap neredeyse mükemmel düzeydedir.
3. Hemoroid, fissür, fistül ve anorektal apselerde doktor tecrübesi ve muayenesi dışında rektal USG ki bunun için rektal ultrason probu gerekir; tanı detayı için önemlidir.
4. Covide bağlı koku kaybı %96 on iki ayda geri dönmektedir.
5. Anal inkontinans (hastanın istemsiz gaz ve dışkı kaçırması) sebebi anal travmaysa, anal-sfinktere yönelik ‘stem cell’ kök hücre nakli bir tedavi seçeneği olabilmektedir.
6. Özofagus kanser tanısında NBI özellikli endoskoplar erken tanı için önemlidir.
7. Akalazyanın tedavisi artık ağızdan yapılmakta ve POEM olarak adlandırılmaktadır.
8. IgG’ye bağlı hastalıklar, kalın bağırsak kanserlerini taklit edebilmektedir.
9. İnce bağırsakların son bölüümü olan terminal ileumdaki ödeme bağlı bağırsak obstruksinina nedeni crohn dışında bağırsak Tbc’ side olabilir.
10. Zayıflamak için kullanılan saxenda tedavisi endosonografi eşliğinde yapılmış mide botoxuyla kombine edildiğinde başarı şansı artmaktadır.

Dahiliye'de 10 Yeni Bilgi

 

                                                                                                                    Prof. Dr. Burçak Kayhan

1- Covid-19 da gerçek koruyucu antikor (savunma hücre) titresi  tam olarak bilinmemektedir. Fakat çalışmalar normal Covide karşı 1/400 titrenin koruyucu olduğunu, delta varyantındada  1/100’ ün ancak koruyuculuksağladığı gözlemlenmiştir. 

2- Oyun amaçlı takılan sanal gerçeklik gözlükleri görme bozukluğu olan çocuklarda faydalı olduğu gözlemlenmiştir. 

3- ABD ‘de  5-11 yaş grubu için Phizer-Biontech Covid-19 aşısı hazırlanmaktadır. Böylece bu aşı çocuklara uygun üretilmiş olacaktır. 

4- Hemodiyaliz hastalarında florakinolan grubu antibiyotikler aşırı kilolu hastalarda ani kalp krizine bağlı ölüme sebep olmaktadır. 

5- Obezite de Liroglutid  (Saxenda) tedavisi kullanım kolaylığı sebebiyle  ciddi kilo verilmesine yardımcı olmaktadır. 

6- Obezite de endoskopla yapılan mide botoxu tedavisi endosonograf aracılığıyla yapıldığında başarı belirgin düzeyde artmaktadır. 

7- Sebebi belli olmayan makat kaşıntılarında intradermal yapılan metilen mavisi sinir blokajı yoluyla kaşıntıyı durdurmaktadır. 

8- Menapoz sonrasında kadınlarda iç organ çevresi  yağlanmalar ırklara göre değişmektedir; Menapozda japon ve beyazlarda kardiometabolik riski artıran iç organ yağlanması artarken, zencilerde azalmaktadır.

9- Erken meme kanserinde CDK  4/6’nın engellenmesi kanser aleyhine fayda göstermektedir.

10- Musse endoskopik reflü  tedavileri sayesinde ağızdan girilerek ciltte delik açmadan yapılabilir bir endoskopik tedavidir.

İç Hastalıklarında 10 Yeni Bilgi

 

                                                                                                                Prof. Dr. Burçak Kayhan

1- 65 yaş üstü, başta doğum yapmış kadınlar olmak üzere, tüm kadın ve erkeklerde makat bölgesindeki sfinkter yetmezliğine bağlı (Anal İnkontinans) gaz ve dışkı kaçırma görülmektedir. Bu tür durumlarda SECCA adında radyofrekans dalgalarıyla hastaları bir seansta %70’e yakın tedavi etmek mümkün olmaktadır. 

2- Evde yatarak tedavi gören yaşlı hastalarda, en korkulan bulgu yeme içme anında gıda ve içeceklerin nefes borusuna kaçmasıdır. Bu tür hastalara evlerinde endoskopla mideden bir katater (PEG Kateteri) yerleştirerek beslemek mümkündür. 

3- Son yapılan çalışmalar, yağlı karaciğer hastalarında tablo siroza giderken, %30’luk vücut yağı indeksinden kayıp, karaciğerin siroza gidişini engellemektedir. 

4- İlerlemiş gastroözofagial bileşkeden köken alan özofagus kanserlerinde, operasyon öncesi nivolumab grubu kemoterapatiğin ön planda olduğu kemoradyoterapi sonrası operasyonun başarı indeksi FDA tarafından kabul edilmiştir.

5- İntranasal INP104, dihidroergotamine mesilat (DME), migrenin ilk tedavisinde intranasal sprey olarak çok başarılıdır, kolay uygulanımı başarıyı arttırmaktadır.

6- Covid aşıları romatizması olan hastalarda güvenli olduğu saptanmıştır.

7- FDA, kronik kilo yönetiminde semaglutide enjeksiyonunu, vücut kitle indeksi (VKI) 30 ve üstü olanlarda kabul etmiştir. VKI 27 olanlarda yüksek tansiyona, Tip 2 DM ve yüksek kolesterolden biri eşlik ediyorsa bunlarda kullanılmasına izin verilmiştir.

8- Ülseratif kolit hastalarında hastalık kontrol altında tutulamadığındaki tedavi seçeneği cerrahi yöntemle kalın bağırsakların alınmasıdır. Tofacitinib (preparat adı: xeljanz 5mg) günde 3 kez 10 mg oral alınırsa bu ameliyat riskini belirgin olarak azaltmaktadır.

9- Kemiklerdeki kalsiyumun çözülmesiyle, kemik kırıklarıyla seyreden hiperparatiroidizim denen bir hastalık vardır. Bu hastalıkta tiroidin yanına yerleşmiş olan paratiroid  bezleri çok çalışmaktadır. Bunlar yapıları gereği küçük olduklarından görüntülenmemeleri sorun olmakta ve doktorların tanı koyması güçleşmektedir. Yeni geliştirilem Choline Pasitron Emission tomografi (PET-CT) bu hastalıkta en iyi görüntüleme yöntemi seçilmiştir.

10- Covid 19’la hastaneye başvuran hastalar hastaneye yatışlarından 2 gün sonra, hastalıklarının üzerine %71 yeni bir bakteriyel enfeksiyon eklenmektedir. En sık olarakta Staph Aureus adlı bakteri akciğerlere yerleşmektedir. 

Gıda endüstrisi sağlıksız ürünlerinin promosyonu için Covid-19 salgınından bile faydalanıyor...

 

                                                                                                Prof.Dr. Mehmet Emin Korkmaz

Dünyanın dört bir yanında “sağlıksız” ürün pazarlayan şirketler, Covid-19 salgınını ticari kazanç için değerlendirerek, toplumların sağlığını uzun vadede tehdit ediyorlar...

Hazır gıda, alkol, tütün, abur cubur, bebek sütü formülü ve fosil yakıt ticareti yapan firmalar, markalarını parlatmak, etki oluşturmak ve stratejik çıkarlarını ilerletmek için korona virüsü krizi gibi bir trajediyi bile fırsat bilmiş durumda. Hükümetler karantina önlemleri ve benzeri kısıtlamaları uyguladıkça, işlenmiş yiyecek ve içecek üreticileri ürünlerini temel tedarik zincirinin bir parçası olarak sınıflandırmak için kampanya yaptılar, satış vergilerinde indirim istediler. Şirketler sosyal mesafeye odaklanarak, reklam alanı olarak yüz maskelerini kullanan ve marka görüntülerini çevrimiçi video iletişim platformlarına ekleyen ürün promosyonları geliştirdiler. İtibar ve meşruiyetlerini artırmak için hükümetler, Birleşmiş Milletler programları ve Kızıl Haç gibi sivil yardım kuruluşları ile ortaklıkları ve işbirliklerini güçlendirmeye çalıştılar. 

NCD Alliance'ın raporu göz açıcı nitelikte. Bu projede araştırmacılar, 94 ülkede, 2020 yılının Mayıs ve Temmuz ayları arasında şirket faaliyetlerini analiz etmiş. Bulguları çarpıcı. Bu rapordan aldığım bazı örnekleri sizlerle paylaşmak isterim: 

• Brezilya'da bira üreticisi Karsten, logosunu bir çift akciğere benzeyecek şekilde uyarladı ve "İyi bira hava gibidir: onsuz yaşayamazsınız" sloganını ekleyerek tüketicileri Karsten ile hayatta kalmak için üç adımı takip etmeye teşvik etti: "İzolasyon uygulayın, dezenfektan kullanın ve eğlenmek için bira için." 
• Burger King, oyunlaştırma ve konum belirleme uygulamalarıyla birçok ülkede pazarlamasını geliştirdi ve “evde kalırsanız bedava burger ile ödüllendireceğiz” kampanyası yaptı. Açıklamaları göz yaşartıcıydı: “İnsanların hayatlarının bir parçası olmak istiyoruz.” 
• ABD'de McDonalds, ilk müdahale ekiplerindeki sağlık çalışanlarına eğer satın aldıkları menü ile bir selfie paylaşırlarsa ücretsiz "teşekkür" yemeği önerdi. 
• Güney Afrika'da Coca-Cola, bir obezite bakım merkezi de dâhil olmak üzere yerel sağlık merkezlerine "soğuk içecekler" bağışladı.  

Aynı rapor, Nestlé, McDonalds, McCain, Burger King, KFC, Heineken, Kingfisher ve Diageo gibi büyüklerin ve bunların dışında yüzlerce küçük şirketin salgından yararlanmak için benzer reklam faaliyetinde bulunduğunu bildiriyor. Muhtemelen raporda yazılanlar "buzdağının görünen ucu" olarak değerlendirilmelidir. 

Taktikleri şöyle özetlenebilir: Sağlıksız, paketlenmiş ultra işlenmiş yiyecek ve içecekleri bağışlayarak, artan sosyal ihtiyaçlar ve ekonomik zorluklarla mücadele eden düşük gelirli ülkelerdeki savunmasız nüfuslar için gıda ihtiyacına cevap veriyor görünüyorlar. Sağlıksız ürünlerini hayır işlerine bağlayan pazarlama kampanyaları yapıyorlar. Abur cubur tüketimini artırmak için nostaljiye ve duygulara hitap eden mesajlar kullanarak sağlıksız ürünlerinin vazgeçilmez olduğunu söylüyorlar.

 

Mesajlarını iletmek için pandemiye özel pazarlama kampanyaları ve gösteriler organize ederek, sosyal sorumluluk ve hayırseverlik programları düzenleyerek ve hükümetler ve sivil toplum kuruluşları ile ortaklıklar yaparak uygun politika ortamlarını şekillendirmeye çalışıyorlar. Yaptıklarından utanma diye bir şey yok. Örneğin, hazır gıda markaları etiketlerini "sağlık kahramanlarına teşekkür ederiz" şeklinde değiştiriyor, kendilerini ve çalışanlarını pandemi bağlamının “kahramanları” olarak öne çıkarıyorlar. Bazıları ise konuya daha küresel yaklaşıp, fakir ülkelerin yetersiz finanse edilen kamu hizmetlerini desteklediklerini söylüyor. 

Hazır gıda endüstrisinin ürünleri, işlenmiş gıda ve şekerli içecekler, şişmanlık, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, yetersiz beslenme gibi sorunlara yol açıyor. Bu sorunlar da halihazırda insanları en çok öldüren ve sakat bırakan durumlar. Ürünleri, topluca bulaşıcı olmayan hastalıklar olarak adlandırılan bu hastalıkların gelişimini artıran ve insanları pandemi altında daha fazla acı çekme riskine sokan şirketlerin kendilerini kahraman olarak nitelemesi ürkütücü bir ironi. 

Hükümetler ve düzenleyiciler sert bir yanıt vermek zorundadır. Öncelikle yapılması gereken sağlıklı beslenmemin tanımlanması ve ürün etiketleme ve tanıtımında katı uygulamalara izin veren yasal düzenlemenin çıkartılmasıdır. Gıda endüstrisinin reklam ve pazarlama çabaları kısıtlanmalıdır. 

Ancak bu da yeterli olmayacaktır. Bilgi kirliliğinin çok yaygın olduğu bir çağın belki de en kırılgan dönemindeyiz. Pek çoğumuz değişen şartlara uyum sağlamakta zorlanıyoruz ve büyük ihtimalle geleceğe dair kaygılıyız. Kaygılarımız, doğru ile yanlışı ayırt etme becerimizi tehdit ediyor. Biz tüketicilerin bu durumunu gözlemleyebilen, küresel ekonomik buhranda kaybedecek çok şeyi olan büyük şirketlerin, kazanç için her şeyi yapabileceklerini unutmamalıyız. Pandemiye ilişkin kamu bilincini ve korkularını kullanan bu firmalarla etkin mücadele edilmelidir. Düzenlemeleri engellemek veya zayıflatmak ve vergi politikalarını kendi çıkarlarına göre şekillendirmek gayretleri, sivil toplum kuruluşları ile birlikte çalışılarak kamuoyuna duyurulmalıdır. Aksi takdirde toplumlar tek yönlü bir beyin yıkama faaliyeti ile karşı karşıya kalacaktır. 

NCD Alliance. Signalling virtue, promoting harm: unhealthy commodity industries and covid-19. 10 Sep 2020. 

*Prof. Dâhiliye ve Kardiyoloji Uzmanı, https://drmehmeteminkorkmaz.com